Różne oblicza złotego. Monety II Rzeczpospolitej

Sto lat temu Sejm postanowił, że walutą Niepodległej Polski będzie złoty. Nazwa odwoływała się do tradycji silnej, przedrozbiorowej Rzeczpospolitej królewskiej, a złoty był symbolem niezależności. Dla upamiętnienia tego wydarzenia Skarbnica Narodowa zgromadziła dla kolekcjonerów wszystkie 24 obiegowe oryginalne monety II Rzeczpospolitej.

Sukces reformy Grabskiego

Polska po 123 latach niewoli była państwem wyjątkowo niespójnym. W kraju obowiązywały trzy różne rozstawy szyn kolejowych, doskwierała dezintegracja gospodarcza i prawna, a żołnierze rekrutowali się z armii, które kilka lat wcześniej walczyły ze sobą. Na terenach młodej Rzeczpospolitej obowiązywały cztery waluty - mieszkańcy dawnego zaboru pruskiego płacili marką niemiecką, w Galicji obowiązywała korona austriacka, w byłym Kraju Przywiślańskim – carski rubel. Z kolei na terenach okupowanych przez państwa centralne w czasie I wojny światowej jedyną oficjalną walutą była marka polska. Powojenny wysiłek ekonomiczny i społeczny oraz walka o granice doprowadziły do hiperinflacji, którą pokonał ponadpartyjny rząd Władysława Grabskiego wprowadzając w 1924 roku złotego jako jedyną oficjalną walutę kraju. Pieniądz oparty na parytecie złota zastąpił zdewaluowaną markę polską. Wcześniej planowano wprowadzić jako główną jednostkę monetarną „Lecha”, ale odstąpiono od tego pomysłu.

Grabski oparł złotego na bardzo mocnych podstawach. Był wymieniany w stosunku 1 zł = 1,8 mln marek polskich, a wartość złotówki odpowiadała frankowi szwajcarskiemu. Reforma Grabskiego stała się dla innych krajów wzorem skutecznej walki z kryzysem i hiperinflacją - bez korzystania z tanich zachodnich kredytów.

Wszystkie monety obiegowe w jednej kolekcji

Większość monet Polski międzywojennej zostało wybitych w cennym srebrze, dzięki temu gwarantowały bezpieczeństwo i budziły zaufanie. Co więcej, do pracy nad monetami zaproszono wybitnych twórców, między innymi Józefa Aumillera, Tadeusza Breyera czy Jana Wysockiego. Awersy wszystkich prezentowanych monet ukazują godło – orła w koronie.

Według wielu numizmatyków lata międzywojenne – ze względu na bogactwo form, wartościowy kruszec, znaczenie historyczne i wysoką wartość artystyczną – uchodzą za jeden z najciekawszych okresów w polskim mennictwie.

Monety Polski międzywojennej są jednak bardzo trudne do zdobycia w komplecie ze względu na ograniczoną dostępność emisji, a na aukcjach internetowych można często trafić na falsyfikaty. Skarbnica Narodowa specjalnie dla kolekcjonerów zgromadziła wszystkie 24 oryginalne historyczne monety z czasów II RP (16 emisji jest wybitych w cennym srebrze).

Żaglowiec, Nike i Józef Piłsudski

Kolekcję monet „II Rzeczpospolita” rozpoczyna srebrna dwuzłotówka „Żaglowiec” z wyemitowana w 1936 roku z okazji 15. rocznicy rozpoczęcia budowy portu w Gdyni. Była to ostatnia moneta okolicznościowa II RP, a autorem projektu był słynny polski medalier i rzeźbiarz Józef Aumiller. Pierwszymi wyemitowanymi monetami powszechnego obiegu były złotówka i dwa złote z wizerunkiem kobiety „Żniwiarki”, których projektantem był rzeźbiarz Tadeusz Breyer. Co ciekawe, te monety były wybijane w Paryżu i Brytyjskiej Mennicy Królewskiej.

Kolejną monetą złotową wprowadzoną do obiegu była piękna srebrna moneta z wizerunkiem bogini Nike, którą zaprojektował Wiktor Wittyg. Na rancie widnieje napis „SALUS REIPUBLICAE SUPREMA LEX” (dobro Rzeczypospolitej niech będzie najwyższym prawem). Moneta miała nominał 5 złotych.

Wśród monet okolicznościowych warto zwrócić uwagę na monetę z wizerunkiem Jana III Sobieskiego z okazji 250-tej rocznicy odsieczy wiedeńskiej, której autorem był plastyk Jan Wysocki (jego inicjały „J-W” widnieją na monecie na kołnierzu króla). Kolejną postacią, którą upamiętniono na monetach jest marszałek Józef Piłsudski. Występuje on zarówno na monecie okolicznościowej z godłem „orła strzeleckiego” jak i na obiegówkach z ustawowym godłem. Wprowadzono do obiegu monety o nominale 5 i 10 zł upamiętniające postać Marszałka Józefa Piłsudskiego i walk jakie toczył o niepodległość Polski. Rewers prezentuje wizerunek wodza z profilu. Autorem projektu był artysta plastyk W. Ostrowski.

Zainteresowanych historycznymi monetami kolekcjonerów zachęcam do pośpiechu. Ze względu na ograniczoną dostępność emisji, Skarbnica Narodowa zbiera zamówienia na preferencyjną listę rezerwacyjną.

Więcej informacji o kolekcji

Komentarze