GABINET MEDALI MUZEUM WARSZAWY

Gabinet Medali jest jednym z dwudziestu jeden gabinetów tworzących nową wystawę główną Muzeum Warszawy. Został udostępniony publiczności w maju 2018 roku, a od 2020 roku partnerem Gabinetu jest Skarbnica Narodowa.

Gabinet prezentuje około 500 najlepszych obiektów medalierskich z liczącej ponad 1400 medali, medalionów i plakiet muzealnej kolekcji. Pod względem spójności wyróżnia się ona spośród innych zbiorów muzeum, z których niewiele było gromadzonych w tak planowy sposób.

Tworzona od lat. 70. XX wieku poprzez zakupy od osób prywatnych, w antykwariatach i domach aukcyjnych, swój kształt i liczebność zawdzięcza także darom od osób prywatnych, które przekazywały pojedyncze obiekty, zespoły, jak i całe kolekcje. Do najważniejszych należą m.in. medale, medaliony i monety z okresu powstania listopadowego i Wielkiej Emigracji z kolekcji dr Ludwika Gocla (1964), ordery, odznaczenia i medale po zasłużonej dla Warszawy rodzinie Kronenbergów (1973), kolekcja Krzysztofa Klingera obejmująca medale plakietki, odznaki, znaczki z okresu I wojny światowej, czy wyroby medalierskie pracowni brązowniczo-grawerskiej Mieczników (2010).

Powstające po wojnie prace autorskie warszawskich artystów pozyskiwano m.in. dzięki przekazom wydziału Kultury i Sztuki Urzędu m. st. Warszawy. Kolekcja medalierska jest stale powiększana i rozbudowywana. Znaczące nabytki pochodzą z ostatnich kilku lat poprzedzających otwarcie gabinetu. Wśród nich szczególnie cenne są zakupione od współczesnych medalierów jednostkowe realizacje powstałe m.in. na konkursy, krajowe i zagraniczne wystawy.

Muzealna kolekcja medalierska ilustruje ponad 400-letnią historię warszawskiego medalierstwa, którego początki sięgają panowania dynastii Wazów, przez wiek XVIII, kiedy dzięki założonej przez króla Stanisława Augusta w 1766 roku Mennicy Warszawskiej medalierstwo przeżywało swój rozkwit, po czasy współczesne. Prezentacja w układzie chronologicznym została podzielona na siedem okresów historycznych: okres królewski do powstania kościuszkowskiego, czasy powstań narodowych 1794, 1831 i 1863, lata pierwszej wojny światowej (1914-1918), okres II Rzeczypospolitej (1918-1939), czasy PRL-u i współczesność, obejmującą obiekty powstałe po 1989 roku. Osobno pokazywane są medale jubileuszowe wybite dla uczczenia 50. i 70 rocznicy istnienia Muzeum zaprojektowane przez warszawskich medalierów: Tadeusza Tchórzewskiego (1986) i Annę Beatę Wątróbską-Wdowiarską (2006). Prezentacja obydwu medali wybitych stemplem wraz z ich gipsowymi i brązowymi modelami przybliża proces powstawania medali.

Zaprezentowane w Gabinecie Medali obiekty obrazują nie tylko historię warszawskiego medalierstwa, ale i ewolucję jego funkcji i formy. Kojarzone zwykle z niewielkim, okrągłym, ozdobionym po obu stronach płaskim reliefem medalem, upamiętniającym ważne dla miasta i państwa wydarzenia i zasłużone osoby, współczesne medalierstwo zaskakuje odbiorcę swobodnym wyborem tematu, eksperymentalnym potraktowaniem materiału, indywidualnym kształtem często zbliżającym medal do trójwymiarowej formy rzeźbiarskiej.

W kolejnym wpisie przyjrzymy sie kilku ciekawym eksponatom.

Aleksandra Sołtan-Lipska, kuratorka Gabinetu Medali Muzeum Warszawy

Zapraszamy na stronę Muzeum Warszawy

Komentarze